کلیه ها مسئول فیلتر کردن و در واقع تصفیه کردم مواد زائد از خون هستند. دیالیز عملیاتی است که جایگزینی برای بسیاری از وظائف و مسئولیت های طبیعی کلیه ها می باشد. کلیه ها دو عضوی هستند که در هر دو طرف پشت حفره شکم قرار گرفته اند. دیالیز به افراد این امکان را می دهد، با اینکه دیگر کلیه هایشان به خوبی کار نمی کند، بتوانند زندگی خوب و مفیدی را بگذرانند.
دیالیز با انجام عملکردهای کلیه های از کار افتاده، به بدن کمک می کند. کلیه ها نقش های مختلفی در بدن دارند. یکی از وظائف مهم و اصلی کلیه ها، تنظیم توازن آب بدن است. آنها اینکار را با تنظیم مقدار ادرار که به طور روزانه از بدن خارج می شود، انجام می دهند. در روزهای گرم، بدن بیشتر عرق می کند. درنتیجه، آب کمتری باید از کلیه ها دفع شود. در روزهای سرد نیز که بدن کمتر عرق می کند، برای حفظ توازن مناسب در بدن، خروج ادرار باید بیشتر باشد. این وظیفه کلیه هاست که کار تنظیم مایعات بدن را توسط خروج ادرار انجام دهند.
یکی دیگر از وظائف اصلی کلیه ها خارج کردن مواد زائدی است که بدن در طول روز تولید می کند. در عملکردهای مختلف بدن، سلول ها انرژی مصرف می کنند. عملکرد سلول ها مواد زائدی تولید می کند که باید از بدن بیرون روند. وقتی این مواد زائد به اندازه کافی از بدن دفع نشوند، در بدن جمع می شوند. بالا رفتن میزان این مواد زائد در بدن، آزوتمیا نام دارد که با آزمایش خون سنجیده می شود. وقتی مواد زائد در بدن جمع می شوند، حال بدی در بدن ایجاد می شود که اورمی یا اوره خونی نامیده میشود.
چه زمان بیماران به دیالیز نیاز پیدا می کنند؟
بیماران معمولاً زمانیکه مواد زائد بدنشان آنقدر زیاد می شود که به خاطر آن ناراحتی در بدنشان ایجاد میگردد، نیاز به انجام دیالیز پیدا می کنند. سطح مواد زائد معمولاً کم کم در بدن افزایش می یابد. پزشکان مواد شیمیایی مختلفی را در خون اندازه گیری می کنند تا ببینند چه زمان دیالیز برای بیمار لازم می شود. دو مورد از مهمترین مواد شیمیایی موجود در خون که برای این مورد اندازه گیری می شوند، کراتینین و نیتروژن اوره خون است. وقتی مقدار این دو ماده در خون بالا می رود، نشاندهنده این است که توانایی کلیه ها برای تصفیه بدن از مواد زائد پایین آمده است.
پزشکان برای سنجش سطح عملکرد و فعالیت کلیه ها از آزمایش ادرار، تصفیه کراتینین، استفاده می کنند. بیمار ادرار را در ظرفی مخصوص برای یک روز کامل نگهداری می کند. مواد زائد موجود در ادرار و خون با اندازه گیری مقدار کراتینین، سنجیده می شوند. با مقایسه سطح این ماده در خون و ادرار، پزشک تشخیص می دد که کلیه ها کار می کنند یا خیر. نتیجه این عمل تصفیه کراتینین نامیده می شود. معمولاً وقتی آزمایش تصفیه کراتینین تا cc/minute 12-10 پایین می آید، بیمار به دیالیز نیاز دارد.
پزشک از شاخص های دیگری نیز برای تعیین وضعیت بیمار استفاده می کند تا درمورد نیاز او به دیالیز تصمیم بگیرد. اگر بیمار ناتوانی عمده ای در استخراج مواد زائد از بدن داشته باشد، یا اگر دچار بیماری های قلبی، ریه، معده و زا این قبیل بود، یا با حس چشایی یا جس در پاهای خود مشکل داشت، باوجدیکه ممکن است تصفیه کراتینین تا آن میزان که گفته شد پایین نیامده باشد، باز دیالیز توصیه می شود.
انواع دیالیز
دیالیز دو نوع اصلی دارد: “همو دیالیز” و “دیالیز پریتونیل”. در همودیالیز برای خارج کردن مواد زائد و آب اضافی از بدن از یک نوع فیلتر خاص استفاده می کنند. در دیالیز پریتونیل از مایعی که با یک لوله پلاستیکی در حفره شکم بیمار قرار داده می شود، مواد زائد و آب اضافی از بدن خارج می شود.
در همودیالیز، خون بدن بیمار از یک فیلتر در دستگاه دیالیز که غشای دیالیز نامیده می شود عبور می کند. در این عملیات، یک لوله پلاستیکی خاص بین یک سرخرگ و سیاهرگ در دست یا پا قرار داده می شود. گاهی اوقات، یک ارتباط مستقیم بین سرخرگ و سیاهرگ در دست برقرار می شود. این عملیات Cimino Fistula نامیده می شود. سوزن ها بین این پیوند قرار داده شده و خون زا طریق دستگاه فیلتر به داخل دستگاه دیالیز و دوباره به داخل بدن بیمار رانده می شود. در دستگاه دیالیز، محلولی در آن طرف فیلتر مواد زائد را از بدن بیمار دریافت می کند.
در دیالیز پریتونیل از بافت های داخل شکم خود بیمار بعنوان فیلتر استفاده می شود. روده ها داخل حفره شکم، در فضای بین دیواره شکم و مهره های پشت قرار دارند. یک لوله پلاستیکی که بول دیالیز نامیده می شود، از طریق دیواره شکم، داخل حفره شکم قرار داده می شود. سپس یک مایع خاص را وارد حفره شکم کرده که روده ها را شستشو می دهد. دیواره روده بعنوان یک فیلتر بین این مایع و جریان خون عمل می کنند. با استفاده از انواع مختلف محلول ها، مواد زائد و آب اضافی را می توان با این عملیات از بدن بیمار خارج کرد.
بیمار طی دیالیز چه می کند؟
همودیالیز: درمان همودیالیز در واحد همودیالیز صورت می گیرد. واحد همودیالیز یک ساختمان خاص است که با دستگاه هایی تجهیز شده است که درمان دیالیز را انجام می دهند. این واحد همچنین مکانی است که بیماران می توانند برای رژیم غذایی یا نیازهای اجتماعی خود مشاوره بگیرند.
بیماران باید معمولاً سه بار در هفته به واحد دیالیز مراجعه کنند. برای مثال، شنبه/دوشنبه/چهارشنبه ها یا یکشنبه/سه شنبه/پنجشنبه ها. قبل از درمان، بیماران خود را وزن میکنند تا مقدار مواد زائدی که از دیالیز قبل تا به آن زمان در بدن آنها جمع شده است، تشخیص داده شود. آنگاه بیماران روی صندلی های مخصوص می نشینند که مثل صندلی راحتی است. ناحیه پیوند (پیوند بین سرخرگ و سیاهرگ)، کاملاً تمیز می شود. سپس دو سوزن به داخل پیوند فرو می شود. یکی از این سوزن ها خون را به داخل دستگاه می برد که در آنجا تصفیه می شود و سوزن دیگر، خون تصفیه شده را به داخل بدن بیمار برمی گرداند.
درمان ۲ تا ۴ ساعت طول می کشد. طی این ساعات، پرسنل دیالیز بطور مداوم فشار خون بیمار را چک می کنند و دستگاه دیالیز را تنظیم می کنند تا مطمئن شوند که مقدار درستی مایع از بدن بیمار خارج شده است. بیماران می توانند در این فاصله مطالعه کنند، بخوابند یا سایر کارهای خود را انجام دهند.
دیالیز پریتونیل
در دیالیز پریتونیل لازم است که بیمار نقش فعالتری را در درمان خود داشته باشد. یکی از مهمترین مسائل مسئولیت بیمار برای حفظ یک سطح صاف بر روی شکم است که درمان روی آن انجام می شود تا از عفونت جلوگیری شود.
در این عملیات، بیمار ابتدا خود را وزن می کند تا مایع مناسب انتخاب شود. آنگاه بیمار ماسکی زده و محل بول پریتونیل را تمیز میکند. مایعی که اجازه داده شده در حفره پریتونیل بماند به کیسه پلاستیکی که قبلاً مایع در آن بود، برده می شود. سپس بیمار آن کیسه را قطع کرده و کیسه ی یک محلول جدید را مرتبط می کند که باید به داخل حفره پریتونیل کشیده شود. وقتی مایع درون بدن است، کیسه جدید لوله شده و تا درمان بعد درون لباس زیر بیمار قرار داده می شود. این عملیات معمولاً ۳۰ دقیقه زمان می برد و باید ۵ بار در هفته انجام شود.
مزایای انواع مختلف دیالیز
هر دو نوع دیالیز، همودیالیز و دیالیز پروتنیل، مزایا و معایبی دارند. بستگی به بیمار دارد که تصمیمی بگیرد کدامیک از این عملیات برحسب شیوه زندگی وی، سایر بیماری ها، سیستم حمایتی، و میزان مسئولیت پذیری او در برنامه درمانی، برای او بهتر است. هر بیمار باید از دیدگاه خود به این دو نوع روش درمانی نگاه کند.
بیماران صرفنظر از نوع دیالیز که انتخاب می کنند، مسئولیت های مختلفی از قبیل دنبال کردن یک برنامه غذایی، توجه به میزان مصرف مایعات خود و مصرف ویتامین ها و سایر داروها برای کنترل فشار خون و توازن کلسیم و فسفات، بر عهده دارند.
برای بسیاری از بیماران، یکی از مهمترین مزیت های همودیالیز این است که هیچ مشارکتی در درمان ندارند. تنها کاری که باید بکنند این است که تا بیمارستان یا کلینیک مخصوص دیالیز بروند. علاوه بر این در همودیالیز رژیم غذایی . کنترل مایعات بدن سخت تر از دیالیز پریتونیل است.
برای آندسته از بیمارانی که درمان های مستقل تری را ترجیح می دهند، دیالیز پریتونیل برنامه تغییرپذیرتری دارد و می تواند در خانه هم انجام گیرد. اما هنوز هم باید روزانه ساعتی را صرف عملیات دیالیز کند اما می تواند زمانبندی آن را برحسب کارهای خود تنظیم کند. از اینها گذشته، دیالیز پریتونیل باید هر روز هفته انجام شود.
مهمترین مشکل دیالیز پریتونیل احتمال عفونت است. بیمار یک لوله پلاستیکی دارد که از حفره پریتونیل به خارج بدن می رود و این می تواند احتمال وارد شدن باکتری را به بدن افزایش دهد.
بیماران چطور اطلاعات خود را درمورد دیالیز افزایش دهند؟
منابع اطلاعاتی بسیار زیادی در دسترس بیماران دیالیزی وجود دارد. پزشک بیمار معمولاً نوارهای ویدئویی در اختیار دارد که در آن تکنیک های دیالیز، مزیت ها و معایب هرکدام خیلی خوب توضیح داده شده است.
دیالیز در یک نگاه
دیالیز عملیاتی است که می تواند جایگزین بسیاری از وظائف طبیعی و عادی کلیه ها باشد.
دیالیز به بیماران نارسایی کلیه امکان می دهد تا زندگی خوب و پرباری داشته باشند.
دیالیز دو نوع دارد: همودیالیز و دیالیز پریتونیل.
هر نوع از دیالیز مزایا و معایبی برای خود دارند. بیماران می توانند برحسب نیاز های خود نوع دیالیز مناسب برای خود را انتخاب کنند.
نبض
بـه ضربان شریانها اطلاق میگردد که از موج فشاری که دررگــها سیر میکند
پدید می آید. (نبض به سبب حرکت روبه جـلو خـون ایجاد نمی گـردد) سـرعـت
ایـن مـوج در نـاحـیـه سـرخـرگ آئـورت ۵-۳ متـر در ثـانـیـه، در عـروق
مـحیطی ازقـدرت آن کـاسـتـه شده اما به سرعتش افزوده می گـردد،
بنابراین سرعت آن در انشعابات شریانهای بزرگ ۱۰-۷ متر در ثانیه و در
شریانهای کوچک ۳۵-۱۵ متر در ثانیه است. موج فشار نبض ۱۵ برابر سریعتر از
جریان خون منتقل میگردد.
نکته:
تعداد ضربان نبض در دقیقه در افراد سالم برابر با تعداد ضربان قلب در
دقیقه است، اما در آریتمی (ضربان قلب نامنظم) ضربان نبض و قلب یکسان نبوده و
ضربان قلب بایستی توسط گوشی طبی و سمع صدای قلب تعیین گردد.
نکته:
خصوصیات نبض شامل سرعت، ریتم (منظم و یا غیر منظم) و قدرت (ضعیف و یا قوی) می باشد.
نکته:
سرعت ضربان نبض در افراد سالم در حالت استراحت ۱۰۰-۶۰ بار در دقیقه، در
هنگام خواب ممکن است تا ۴۰ بار در دقیقه و پس از فعالیت شدید جسمی به
۲۲۰-۲۰۰ ضربان در دقیقه نیز برسد.
نکته: تعداد ضربان قلب و یا نبض در دقیقه به سن، جثه، وزن و آمادگی جسمانی افراد بستگی دارد.
حدود نرمال ضربان نبض در سنین مختلف در حالت استراحت به قرار زیر است:
۱- نوزادان: ۱۷۰-۱۰۰ (متوسط ۱۴۰) بار در دقیقه.
۲- کودکان ۱۰-۱ سال: ۱۴۰-۶۰ (متوسط ۹۰) بار در دقیقه.
۳- کودکان ۱۰ سال به بالا و مردان بالغ: ۱۰۰-۶۰ (متوسط ۷۲) بار در دقیقه.
۴- در ورزشکاران حرفه ای: ۶۰-۴۰ بار در دقیقه.
۵- افراد مسن: ۶۵-۵۰ بار دردقیقه.
۶- زنان بالغ: ۸۶-۷۶ بار در دقیقه.
نحوه گرفتن نبض:
نبض را با دو انگشت اشاره و میانی بایستی حس کرد. با انگشت شست اقدام به
گرفتن نبض نکنید چراکه شست خود دارای نبض است و با نبض سایر نقاط تداخل
ایجاد میکند. انگشتان اشاره و میانی باید روی شریان قرار گرفته و با اعمال
فشار اندک در برابر یک ساختار محکم نظیر استخوان نبض لمس گردد.
نقاط نبض دار بدن:
۱- نـبـض رادیـال و یا زند زبـریـن (RAIDAL PULSE):
درسمت خارجی مچ دست (سمت شست) واقع شده است.
۲- نـبـض زنـد زیرین(ULNAR PULSE):
در سمت داخلی مچ (انگشت کوچک) واقع شده است.
۳- نـبـض کـاروتـیـد و یا گردنی(CAROTID PULSE):
در گردن در طول لبه خارجی نای و یا زیر فک واقع است.
نکته:
از اعـمـال فـشـار زیـاد روی شـریان هـای گـردنی جداً اجـتــناب کنید، چراکه تحریک گیرنده های فشار آن (با لمس مـحـکم) مـیتواند کاهش ضربان قلب و یا حتی توقف قلب را در پـی داشته بـاشـد.
هـمـچـنین نـبـایـد دو شـریـان گردنی هـمزمـان لـمـس گـردند. لـمــــس
همزمان دو شریان گردنی غـش و یـا ایسکـمی (کاهش خونراسانی موقت به قلب) را
در پی خواهد داشت.
۴- نبض بازویی و یا براکیال(BRACHIALPULSE):
میان عضلات دوسر و سه سر و در قسمت میانی و داخلی آرنج واقع است.
۵- نبض رانی(FEMORALPULSE):
در کشاله ران واقع است.
۶- نبض پس زانو(POPLITEAL PULSE):
در پشت زانو واقع است. برای لمس آن زانو بایستی ۱۲۰ درجه خم گردد.
۷- نبض پشت پایی(DORSALIS PEDIS):
در روی پا و وسط دو قوزک واقع است.
۸- نبض درشت نی خلفی(TIBIALIS POSTERIOR PULSE):
در پشت قوزک داخلی پا واقع است.
۹- نبض گیجگاهی(TEMPORAL PULSE) :
روی شقیقه ها درست کنار گوش واقع است.
۱۰- نبض اپیکال(APICAL PULSE):
همان مکانی است که پزشکان با گوشی طبی ضربان قلب را شمارش میکنند.
نکته:چنانچه فشار سیستولیک فرد پایین تر از ۹۰ میلی متر جیوه باشد نبض رادیال غیر قابل لمس خواهد شد.
نکته:چنانچه فشار سیستولیک فرد پایین تر از ۸۰ میلی متر جیوه باشد نبض بازویی غیر قابل لمس خواهد شد.
نکته: چنانچه فشار سیستولیک فرد پایین تر از
۶۰ میلی متر جیوه باشد نبض کاروتید غیر قابل لمس خواهد شد. از آنجایی که
فشار سیستولیک به ندرت تا این اندازه افت میکند، فقدان نبض گردنی معمولا
نشانه مرگ است.
نحوه اندازه گیری نبض:
تعداد ضربان نبض را در ۱۵ ثانیه شمارش کرده و آن را در عدد ۴ ضرب کنید، و
یا تعداد ضربان را در مدت زمان ۱۰ ثانیه شمارش کرده و سپس آن را در عدد ۶
ضرب کنید.
نکته:
هنگام گرفتن نبض زمان گیری باید از اولین موج نبض شروع شده و این نبض
برابر با صفر فرض شود. سپس نبض بعدی به عنوان شماره ۱ به حساب آورده گردد.
بنابراین شمارش باید از صفر شروع شود و نه از یک.
نکته:
به ازای هر ۰٫۵۶ درجه سانتی گراد تب (افزایش دمای بدن) سرعت قلب و نبض ۱۰ ضربان افزایش می یابند.
نکته:
کاهش فشار خون تعداد ضربان نبض و قلب را افزایش میدهد.
نکته:
مصرف غذا و روند گوارش ضربان قلب را اندکی افزایش میدهد.
ضربان قلب ماکزیموم:
حداکثر تعداد ضربان قلب و یا نبضی است که قلب قادر به تولید آن میباشد.
این تعداد ضربان با فرمول زیر قابل سنجش است:
ضربان قلب ماکزیموم = سن -۲۲۰
ضربان قلب هدف:
حد ضربان قلبی است که در آن به سیستم قلبی عروقی بدن صدمه نرسیده وبه
بدن فشار وارد نمیگردد. هنگام فعالیت بدنی نباید تعداد ضربان قلب از حد
ضربان قلب هدف فراتر رود. ضربان قلب هدف معمولا ۸۰-۶۰ در صد ضربان قلب
ماکزیموم میباشد.
زمان بازگشت به حالت اولیه:
مدت زمانی است که پس از فعالیت جسمی، ضربان قلب به ضربان در حال استراحت بازمی گردد. هر چه این زمان کوتاهتر باشد، فرد از آمادگی جسمی بالاتری برخوردار است.
علل تعداد ضربان بیشتر ازحد نرمال:
شوک-خونریزی-گرما زدگی-کم آبی-تب-درد-هیجانات-فعالیت بدنی-استرس-پرکاری غده
تیروئید-کم خونی-مصرف کافئین و سایر محرکات-استعمال سیگار-مصرف داروهای
ویژه درمان آسم.
علل تعداد ضربان کمتر از حد نرمال:
کم کاری غده تیروئید-مصرف داروهای قلبی عروقی-بیماریها ونارساییهای
قلبی-افت حرارت بدن-بی اشتهایی عصبی-گرمازدگی شدید-مصرف سرکوب کننده ها(مثل
الکل)
علل نبض ضعیف:
نارسایی های قلبی-شوک-فشار خون پایین-کم آبی-خونریزی-استفراغ شدید-سوء تغذیه.
سرعت تنفس:
در نوزادان: ۶۰-۴۰ بار در دقیقه.
در کودکان ۶-۱ سال: ۲۶-۱۸ بار در دقیقه.
در افراد ۷ سال به بالا: ۲۴-۱۲ بار در دقیقه.
خصوصیات تنفس:
سرعت (تعداد تنفس در دقیقه) – عمق (عمیق و یا کم عمق) – سهولت (راحت و یا سخت و دردناک) – بی صدا و یا صدا دار.
درجه حرارت بدن:
درجه حرارت بدن به عواملی همچون جنس، فعالیت بدنی، مصرف غذا، مصرف مایعات
داغ و یا سرد، ساعت از روز و در زنان به مرحله سیکل ماهانه بستگی دارد.
درجه حرارت نرمال:۳۶٫۵ تا ۳۷٫۲ درجه سانتی گراد است.
تب:
درجه حرارت مقعدی و گوشی فراتر از ۳۸٫۳ و دهانی (زیر زبانی) فراتر از ۳۷٫۸ درجه سانتی گراد تب محسوب میگردند.
هیپوترمی (کاهش دمای بدن):
به درجه حرارت کمتر از ۳۶٫۱ درجه سانتی گراد اطلاق میگردد.
محل های اندازه گیری دمای بدن:
دهان (زیر زبانی) – مقعد – زیر بغل- گوش (پرده صماخ) – پوست (پیشانی)
نکته:
درجه حرارت مقعدی و گوشی دقیق تر از دهانی میباشند.
نکته:
دمای اندازه گیری شده زیر زبانی ۰٫۳ تا ۰٫۶ سانتی گراد کمتر از دمای مقعدی و گوشی میباشد.
نکته:
دمای اندازه گیری شده زیر بغلی ۰٫۳ تا ۰٫۶ سانتی گراد بیشتر از دمای زیر زبانی میباشد.
نکته:
دمای زیر زبانی تحت تاثیر نوشیدنیهای گرم ویا سرد، غذا و تنفس قرار دارد.
نکته:
دمای پوستی قابل اطمینان نیست چراکه تحت تاثیر دمای محیط، جریان هوا و جریان خون موضعی قرار دارد.
نکته:
دمای بدن در هنگام عصر ۰٫۶ سانتی گراد بیشتر از صبح هنگام است.
نکته:
دمای بدن زنان در هنگام تخمک گذاری در حداکثر خود میباشد. دمای بدن زنان در طول سیکل ماهانه تا ۰٫۶ سانتی گراد در نوسان است.
علل تب:
عفونت ها-مصرف داروهای آنتی بیوتیک، مخدر و آنتی هیستامین ها-آسیب ها و
جراحات شدید (حمله قلبی، گرمازدگی، سکته، سوختگی ها)-پر کاری غده
تیروئید-آرتریت-برخی سرطانها.
علل کاهش دمای بدن:
شوک-در معرض سرما واقع شدن-مصرف الکل و برخی داروها-دیابت-کم کاری غده تیروئید-در پی عفونت در افراد مسن و یا نوزاد.
انواع دماسنجها:
دماسنج شیشه ای حاوی جیوه-دماسنج الکترونیکی-دما سنج مادون قرمز گوشی-دماسنج نواری پیشانی.
نکته:
استفاده از دماسنجهای شیشه ای و حاوی جیوه توصیه نمیگردد. بویژه برای
کودکان چرا که احتمال شکسته شدن شیشه و خروج جیوه هنگام اندازه گیری وجود
دارد.
نکاتی که باید پیش از اندازه گیری درجه حرارت بدن مد نظر قرار گیرند:
۱- دمای بدن بایستی پس از یک ساعت از فعالیت شدید جسمی و یا استفاده از وان آب گرم و یا جکوزی اندازه گیری شود.
۲- دمای بدن باید ۳۰ دقیقه پس از استعمال سیگار، مصرف غذا و یا مصرف نوشیدنیهای سرد و یا گرم اندازه گیری گردد.
نحوه اندازه گیری دمای بدن با دماسنج دیجیتال و یا جیوه ای:
نکته:
پیش از قرار دادن دماسنج جیوه ای مطمئن شوید که سطح جیوه پایین تر از ۳۷ درجه سانتی گراد است.
۱- دماسنج دیجیتال و یا جیوه ای را زیر زبان قرار دهید. سپس لبها را کاملا ببندید.
۲- دماسنج جیوه ای را ۴-۳ دقیقه و دماسنج دیجیتال را تا شنیدن صدای بوق در زیر زبان نگه دارید.
۳- پس از خارج ساختن دماسنج دیجیتال دمای اندازه گیری شده را بخوانید. برای
خواندن دما در دماسنج جیوه ای آن را بصورت افقی نگه داشته و به آرامی آن
را بچرخانید تا ستون جیوه آن رویت گردد. فاصله میان علایم بلند یک درجه و
فاصله میان علایم کوتاه ۰٫۲ درجه سانتیگراد میباشد.
۴- در انتها دماسنج را با آب سرد و صابون و یا الکل طبی (سفید) شستشو دهید.
نکته:
به منظور اندازه گیری دمای زیر بغل دماسنج جیوه ای را زیر بغل قرار
داده و ۳-۲ دقیقه صبر کنید. سپس ۰٫۶ سانتی گراد به عدد خوانده شده اضافه
کنید.
نکته:
برای اندازه گیری دمای مقعد سر دماسنج را توسط مواد لغزده ساز چرب کرده و
سر آن را به میزان ۲٫۵ سانتی متر به داخل مقعد داخل کنید. پس از اندازه
گیری دماسنج را با آب و صابون و الکل طبی کاملا تمیز کنید.
نکته:
برای اندازه گیری دمای گوش کافیست سر دماسنج ویژه گوش را داخل مجرای گوش قرار داده و دکمه آغاز اندازه گیری را فشار دهید. پس از یک ثانیه دمای پرده صماخ تعیین خواهد شد.
آموزش کامل تزریقات
هر
روش تزریقی برای نوع بافتی که دارو در آن تزریق میشود روش واحدی است
مشخصات هر بافتی میزان جذب دارو را معین میکند قبل از تزریق ، پرستار
باید حجم داروی تجویزی مشخصات و غلظت دارو و ساختمان آناتومیکی محل تزریق
را بشناسند
چگونه فشار خون را اندازه گیری کنیم؟
بطور کلی مسئولیت های کمک دهنده به شرح زیرخلاصه میشود:
1-تعیین وسعت وشدت ضایعات به طور کامل وهرچه زود تر.
2-درمان خون ریزی شدید خارجی وناراحتی تنفسی و شوک که حیات بیمار را تهدید می کند.
3-پانسمان فوری بیمار ودر صورت لزوم آتل گذاری و اعزام به بیمارستان.
تعیین وضعیت بیمار:
الف :برای تعیین شدت ونوع آسیب وهرگونه مسائل جدی مانند دیابت ،نارسایی قلب و غیره باید شرح کاملی ازبیمار گرفت .
ب :مریض را باید حتما دقیقا معاینه کرد
1- زخمهای خارجی و خونریزی را به طریقی که بعدا شرح خواهیم داد هرچه زودتر کنترل کرد .
2- ناراحتی های تنفسی مانند خرخر یا تیراژ فوق جناغی که دلیل بر انسداد مجاری هوایی است باید هرچه زودتر تشخیص داده شود و سپس درمان گردد (اختلال اکسیژناسیون به هرعلت که باشد باعث ایجاد سیانوز میگردد )
3- شوک بیمار باید فورا تشخیص داده شود و درمان گردد .
4- برای پی بردن و اطمینان از وجود شکستگی باید از سرتاپای بیمار رالمس کرد و تمام مفاصل را با احتیاط حرکت داده و برای کشف ضایعات سینه و لگن و ستون فقرات باید این نقاط را به آرامی فشار داد .
علایم شکستگی عبارتست از:تورم -اکیموز -تغییر شکل ومحدودیت حرکات که بلافاصله بعداز ورود ضربه ممکن است بعضی از علایم فوق وجود داشته ویا هیچکدام موجود نباشد.
5- آسیب یا صدمه مغز ونخاع:از روی میزان هوشیاری ،احساس پوستی وقابلیت حرکت اندام ها می توان آسیب دستگاه عصبی مرکزی را تعیین کرد .
6- آسیب احشاء داخلی :در مواردی که خونریزی خارجی یا آسیب شدید وجود ندارد ولی شوک هیپوولمیک در کار است وحال عمومی مصدوم خوب نمی باشد باید به آسیب های داخلی مشکوک شد.
در برخورد با حوادث چه باید کرد:
1- در هر حادثه خونسردی خود را حفظ کنیم .
2- در هر مرحله،اول نوع عارضه را تشخیص دهید تا بتوانید از روی اصول صحیح به بیمار کمک کنید .
3- حتی المقدور از حرکت دادن بیمار اجتناب ورزید.
4- ب روحیه بیمار توجه نموده و اطمینان او را جلب کنید و از اظهارمطالبی که ممکن است باعث ترس او گردد خودداری کنید ونگذارید مصدوم جراحات خود راببیند ودر صورت امکان ناراحتی و دلواپسی او را با خبرکردن فامیل و یا دوستان برطرف سازید.
5- کوشش نمایید اطراف بیمار ساکت و آرام باشد چه بسا مریض به سکوت و هوای آزاد احتیاج دارد .
6- با معاینه و توجه به علایم حیاتی مریض مثل نبض وفشار خون و ثبت آن معمولا نوع کمک مشخص میشود .
7- ضمن صحبت کردن با بیمار متوجه میشوید که آیا مصدوم بیهوش است یا هوشیار ،درصورتیکه بیمار بیهوش نباشد می تواند نقطه دردناک که نشانه مهمی در تصادفات است ویا محل آسیب دیده را نشان دهد .درغیراینصورت با معاینه باید نوع عارضه را تشخیص داد .
8- از دادن هرنوع دارو و یا مواد غذایی (چه مایع و چه جامد )به بیمار بیهوش باید خودداری کرد زیرا ممکن است این مواد وارد مجاری هوایی و تنفسی شده موجب خفگی گردد .
9- دربیماران بیهوش فورا باید دهان بیمار را بررسی نمود ودندان های مصنوعی واشیای خارجی را اگر در دهان بیمار باشد خارج نموده و کف و ترشحات زیاد را تمیز کرد وزبان بیمار را در جلوی دهان قرار داد.
10- چنانچه مریض استفراغ میکند درصورتیکه شکستگی گردن نداشته باشد سر بیمار را یکطرف بگردانید تا موادی که استفراغ می شود وارد مجاری تنفسی او نگردد و چنانچه بیمار شکستگی گردن دارد تمام بدن اورا یکطرف بگردانید.
11- اگر تنفس بیمار راحت نباشد دکمه های لباس - کمر - کراوات وغیره را باز نموده ودر صورت لزوم لباس را ب نحوی که ایجاد صدمات تازه ای نکند قیچی نمایید.
12- شخص آسیب دیده باید از هرگونه تلاش بدنی خودداری نموده حتی از راه رفتن و حرکت تا مدتی که حالش بهبود نیافته خودداری نماید .
13- در مورد خونریزی شدید و توقف عمل تنفس و مسمومیت ،درمان باید هرچه زودتر انجام گیرد و بطور کلی باید هرچه زودتر بیمار به بخش اورژانس اولین بیمارستان منتقل شود.